Critané, Kang Wasis ngersakaké kiriman dagangan saka Sala kanthi wadhah bèsèk. Aku mubeng-mubeng menyang pasar golèk bèsèk, nanging ora bisa nemoni. Jan-jané, nèng Pasar Kembang isih meruhi. Nanging, kabèh bèsèk kanggo wadhah dhasaran warna-warna kembang: kanthil, kenanga, mlathi lan mawar. Ora becik yèn daktembung ijol dhuwit.

Nalika meruhi warung cilik nèng pinggiran Sala dodol ékrak lan ténggok, aku mandheg. Rada bungah. Sekèh barang pring-pringan katon jangkep. Apa manèh aku meruhi kreneng lan tépas.

“Bu, kagungan bèsèk?” pitakonku.

“Mboten gadhah, Mas. Yah kèten, kok pados bèsèk,” jawab ibu-ibu sepuh sing duwé warung.

“Panjenengan pirsa wonten pundi ingkang sadé nggih, Bu?”

“Badhé kagem napa ta, Mas? Sakniki pun mboten wonten bèsèk, wong napa-napa diwadhahi kerdhus. Betahé kathah, ta?”

“Nggih naming setunggal utawi kalih mawon. Naming netepi pesenanipun réncang,” ujarku.

“Wong sing sok-sok mandé ideran niku mawon nggih pun sami mboten mbeta bèsèk, kok, Mas. Arang sing mbetahké,” ujaré ibu-ibu mau.

***

Nganti kira-kira sepuluh taun kepungkur, bèsèk isih gampang golèkané ana pasar cedhak omahku. Saben dina, paribasan ana waé wong sing mbutuhaké bèsèk. Saben wong duwé gawé, wiwit bayèn, sepasaran lan selapanan nganti wong tetesan, mantu utawa kepatèn, kabèh butuh bèsèk.

Wong nyumbang, mulihé mesti digawani panganan utawa sega-jangan saubarampéné sing diwadhahi bèsèk. Wong ngaji pitungdinanan, patangpuluhan nganti tumekané nyèwu, konduré mesthi nyangking bèsèkan. Sithik-akèh lan pepak-orané isiné bèsèk ora penting, jalaran iku mau minangka tandha tresna, mujudaké anané kekadangan.

Cilakané, ilangé bèsèk ora cetha apa sebabé. Aku dhéwé ora bisa ndakwa, nanging isih bisa ngira-ira. Sapérangan nganggep, maringi gawan olèh-olèh sing diwadhahi nganggo bèsèk kurang cèkli. Ndèsit! Béda yèn nganggo kothak dluwang kandel, katon apik lan resik, ora perduli jinisé dluwang mau putih mangkak utawa putih memplak tur kempling. Bakuné, kabudayané wis owah.

Sabab liyané, pancèn wis akèh kebonan sing wis ora ana dhapurané. Kabèh wit-witan, apa manèh pring sing luguté marakké gatel nèng kulit, padha dibabati, banjur ditanduri wit-witan saka bata lan semèn kanggo ngeyup. Padhésan jejel riyel kebak manungsa, déné sawah-sawah uga wis padha dadi perumahan.

Bèsèk. Ya, bèsèk kang ginawé saka sèsètan pring banjur dianam sajaké bakal énggal ilang ana larikan tembung Basa Jawa. Sasmitané wis cetha: wong-wong wis ora nggunakaké manèh jalaran kothak kerdhus wis bisa nyulihi. Yèn kepet utawa tépas sajaké isih rada sauntara, sanajan saiki wis akèh sing ginawé saka plastik weton pabrik.

Nanging, iki mung rasan-rasané wong kutha. Ana tlatah nggunung kaya Tawangmangu utawa pèrèngan Gunung Merapi lan Merbabu utawa cedhak alas Gundhih kana isih akèh wong sing nggunakaké bèsèk lan tépas. Ora kaya sakiwa-tengené Sala, sing wis kebak barang-barang saka plastik.

Coba ayo digatèkaké, apa isih akèh bakul saté sing ngepeti areng nganggo tépas nam-naman pring kanggo njaga mawa tetep abang mengangah? Racaké, saiki wis padha seneng nggunakaké kepet mesin. Tinimbang théyol tangané, pilih nyambat mesin sing bisa ngetokaké abab buta.

Related posts:

1. Pasar Cilik
2. Cegatan Déning Pulisi
3. Virus In Dhèh Dhong

Sanajan kaya mangkono, pasar cilik nyata dibutuhaké wong akèh. Tanpa kuwi, pawon-pawon bakal sepi nyenyet jalaran ora ana wong olah-olah. Bumbon durung mesthi cumepak sanajan kebon ing dhésa isih amba-amba, mula kudu blanja menyang pasar. Gula, tèh lan kopi, umpamané, bisané digolèki ya mung ana pasar.

Nganging kocapo, rejaning jaman wis sansaya mbilaèni. Ana padhésan sing cedhak kutha, pasar cilik sing tumekané saka kutha gedhé wis ngembyah. Apa manèh yèn padhésané wis jejel riyel kebak manungsa, pasar cilik bisa diarani ngrembaka. Wujudé toko, njeroné adhem jalaran nganggo AC. Wong-wong dhésa bisa ngadhem ana sajroné toko, karo milih dhéwé barang-barang sing dibutuhaké.

Wong tuku rumangsa mardhika, milih sing disenengi banjur nglebokaké dhéwé ana kranjang sing wis cumepak. Yèn wis rampung, kari mlaku menyang kasir, banjur mbayar ngenggon. Pénak, ora usah nyang-nyangan. Rembugan yang mung sakecap, paling-paling ya meneri wektu mbayar.

Blanja menyang pasar cilik jinis iku njalari mongkogé ati, rumangsa uripé wis tambah maju, ora béda karo wong-wong kutha. Sugih-miskin ora katon béda, mula padha seneng blanja menyang kana. Kamangka, ana pasar cilik kaya mangkéné, jujul satus-rong atus kerep ora diwènèhaké. Alesané ora ana dhuwit rècèh. Malah, kasir sing gelem mbalèkaké wujud permèn dianggep luwih apik sanajan permèn mau regané ora ana separon jujulé.

Anèh tenan wong-wong saiki. Sanajan mlarat, dhuwit satus-rong atus ora dianggep. Kamangka, kanthi padha meneng waé, ora njaluk jujul utawa susuk, bisa dianggep ngesahaké wong maling melèk-melèkan, sing sabanjuré dadi budaya utawa pakulinan. Manajer lan pelayan pasar cilik bisa nglumpukaké dhuwit gabrulan, jalaran cukup ngulinakaké ngomong ora ana rècèhan lan sapanunggalané. Coba diétung, yèn sedina ana wong limangatus sing tuku, wis pira dhuwit sing bisa diklumpukaké kanthi cara ora bener.

Sing padha tuku mèlu salah ndhedher budaya sing ora becik. Dumèh mung satus ora ditakokaké, apa manèh dijaluk. Isin utawa gèngsi sing dadi alesané.

Kanggoku, iku pratandha anané kabudayan sing kurang becik. Sing kudu diklérokaké ora liya ya pemerintahé sing gampang mènèhi idin kanggo ngadegé pasar cilik mau. Padha karo wong sing isin utawa gèngsi njaluk jujul, para bupati isin yèn dhaérahé ora ana pasar cilik, rumangsa kétok ndhésa, ora maju. Lha apa perluné cap maju yèn anané pasar-pasar cilik mau mung matèni warung-warung ana sakiwa-tengené?

Wis ora kurang anané Indomaret, Alfamart lan sapanunggalé ing dhésa-dhésa. Malah, krasa banget yèn kahanan wong saiki sing pingin sarwa cèkat-cèket malah dirabuk kanthi cara nyegkuyung anané lomba akèh-akèhan pasar cilik sing pesertané ya mung loro: Indomaret lan Alfamart!

Pak lan Bupati, kapan sira bakal majokaké rakyatmu yèn idin ngadegé Indomaret lan Alfamart diobral kaya mangkono? Kowé kabèh seneng ya, yèn rakyatmu kangèlan ngupaya upa?

Related posts:

1. Blanja Menyang Pasar
2. Bédané Kliwonan lan Pasar Kliwon
3. Tukang Tulup